Another Part of the Soldier - พันเอกวันชนะ สวัสดี

หลายคนรู้จักและจดจำ ‘ผู้พันเบิร์ด’ หรือ ‘พันเอกวันชนะ สวัสดี’ จากบทบาทในภาพยนตร์เรื่อง ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช แม้ว่าก่อนหน้านี้เขาเคยออกตัวว่าจะขอเล่นหนังแค่เรื่องเดียว แต่หลังจากนั้นก็ยังมีผลงานการแสดงออกมาเรื่อยๆ เขารับบทเป็น ‘พระเจ้าเสือ’ ในหนังย้อนยุคเรื่อง พันท้ายนรสิงห์ (2558) แสดงละครกว่า 10 เรื่อง รวมถึงก้าวสู่งานเบื้องหลังในฐานะผู้จัดเรื่อง ตี๋ใหญ่ดับดาวโจร (2559) ยังไม่นับถึงโปรเจ็กต์งานสร้างภาพยนตร์ที่กำลังจะตามมาอีก และล่าสุดกับบท ‘เสือฝ้าย’ ในภาพยนตร์เรื่อง ขุนพันธ์ 2 ดูเหมือนวงการบันเทิงจะเปลี่ยนชีวิตนายทหารคนหนึ่งให้มีสีสันมากขึ้นจนถอนตัวออกมาไม่ได้แล้ว

มีเรื่องอะไรน่าสนใจเกี่ยวกับภาพยนตร์เรื่อง ขุนพันธ์ 2 มาเล่าอุ่นเครื่องให้ฟังบ้างไหม

นี่เป็นการแสดงภาพยนตร์ของผมที่ท่านมุ้ย (หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล) ไม่ใช่ผู้กำกับ ต้องดูว่าพี่โขม (ก้องเกียรติ โขมศิริ) จะดึงคาแร็กเตอร์ตัวละครเสือฝ้ายในตัวของผมออกมาได้ขนาดไหน คนเคยติดภาพคุ้นชินของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชหรือพระเจ้าเสือ แต่เรื่องนี้เปลี่ยนบทมาเป็นคนที่สัมผัสง่ายขึ้น และค่อนข้างอยู่ในปัจจุบันจึงเป็นการพลิกคาแร็กเตอร์ที่ผมอยากให้ทุกคนติดตามว่าจะมีความเปลี่ยนแปลงในเรื่องการแสดงอย่างไรบ้าง รวมถึงเป็นการรวมกันของนักแสดงและผู้กำกับที่ผมมีโอกาสได้ร่วมงานเป็นครั้งแรก ซึ่งก่อนหน้านี้ผมไม่เคยคิดเลยว่าจะต้องกลับมาแสดงภาพยนตร์อีกครั้ง

ทำไมตอนนั้นถึงคิดจะไม่กลับมารับงานแสดงภาพยนตร์อีก

ความหมายของผมคือถ้าท่านมุ้ยไม่ได้กำกับ ผมก็คงเลือกที่จะไม่เล่นอีก แต่หลังจากอ่านบท ผมตัดสินใจกลับมาเล่นอีกครั้ง เพราะชื่อชั้นของพี่โขมนั้นไว้ใจได้ว่าเขาจะไม่ทำผมออกไปในทางที่ไม่ดียิ่งคนติดภาพที่เราเป็นกษัตริย์หรือพระเอกมาก่อน ก็เลยอยากลองเล่นเป็นโจรดูบ้าง

ประทับใจอะไรในตัวท่านมุ้ย

ท่านเป็นผู้กำกับในอุดมคติ ตลอดระยะเวลาที่ผมร่วมงานกับท่านมุ้ย ท่านเป็นผู้กำกับที่กำกับทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องภาพ เรื่องพร็อพ การแต่งกาย อาวุธที่ใช้ โทนสี ซาวนด์เสียง สถานที่ถ่ายทำ รวมถึงเป็นแอ็กติ้งโค้ชให้ตัวผมเองด้วย ท่านจะทำทุกอย่างในกอง ดูแลเองหมดทุกอย่าง ซึ่งผมมองว่าเป็นแบบอย่างที่ดีของผู้กำกับในปัจจุบัน ที่ผมไม่เคยเห็นใครเป็นอย่างที่ท่านเป็น เป็นคนที่ละเอียดมาก ไม่รู้ว่าจะมีใครเป็นแบบนี้อีก

บทบาท ‘เสือฝ้าย’ มีความคล้ายหรือแตกต่างกับตัวเองอย่างไร

ความกล้าที่มีขอบเขต ไม่ได้กล้าบ้าระห่ำ แต่มีเหตุผล อยู่ภายใต้กฎระเบียบ มันมีความใกล้เคียงกับทหาร ทหารได้รับความไว้วางใจจากประชาชนให้ถืออาวุธ เมื่อเราออกไปรบ ต่างคนต่างมีอาวุธกันทั้งหมด การปกครองของผู้บังคับบัญชา ถ้าปกครองไม่ดี ลูกน้องเรามีปืน เขาจะยิงเราเมื่อไหร่ก็ได้ ดังนั้นการปกครองของทหารหรือนักเลง เขาใจถึงโอบอ้อมอารี รักเพื่อนพ้อง ตายแทนกันได้ เสียสละให้โดยไม่หวังสิ่งตอบแทน เพราะเรารู้ว่าเขาเหล่านี้ก็จะให้เราเช่นเดียวกัน เหมือนให้กันด้วยใจก็จะเป็นคุณสมบัติของเสือฝ้ายที่ผมจะแสดงออกในภาพยนตร์เรื่องนี้

นอกจากหนังแอ็กชั่น-พีเรียดย้อนยุคที่เคยเล่นมา ยังมีหนังแนวไหนที่อยากลองเล่นอีก

จริงๆ อยากลองเล่นแนวดราม่ามากที่สุด เป็นหนังชีวิตเลย แต่ที่น่าจะไม่ถนัดเลยคือหนังตลกคอเมดี้ที่อาจไม่เหมาะกับเรา ผมคิดว่าคนดูจะเชื่อยาก แต่ถ้าวันหนึ่งอาจจะเป็นสิ่งที่ท้าทายสำหรับผม ก็อาจจะลองพิจารณาดู

แล้วจริงๆ เป็นคนตลกอารมณ์ดีหรือเปล่า

อารมณ์ดี ตลก ความโรแมนติกก็จัดว่าเป็นคนหนึ่งที่เก็บรายละเอียดเรื่องราวของความรักได้ดี

ครอบครัวว่าอย่างไรบ้างกับบทบาทใหม่ในครั้งนี้

ลูกชายจำผมได้แค่ตอนเป็นสมเด็จพระนเรศวรมหาราช รู้จักพระเจ้าเสือ แต่ยังไม่รู้จักเสือฝ้าย ผมก็บอกเขาว่ารอให้วินโตอีกหน่อย ถึงจะให้ดู แต่ภรรยาของผมกลับรู้สึกชอบคาแร็กเตอร์เสือฝ้าย เขาก็รู้สึกว่าดูเปลี่ยนคาแร็กเตอร์และเท่ดี ไว้หนวดและผมสั้น แฟนผมดูจะชอบที่ผมพลิกคาแร็กเตอร์มาปัจจุบันมากขึ้น ใส่สูท ตัวผมเองก็ชอบนะ

ที่ผ่านมาคุณเองก็ใช้เวลาคลุกคลีอยู่ในกองถ่ายภาพยนตร์ไทยมานาน และมองเห็นแวดวงอุตสาหกรรมภาพยนตร์ของบ้านเรา คิดว่าพอมีโอกาสที่จะสู้กับต่างประเทศได้บ้างไหม

สู้ได้ เพียงแต่ผมคิดว่าตลาดในบ้านเรายังไม่ใหญ่พอ เลยทำให้ไม่มีใครกล้าลงทุน แต่ในอนาคตถ้ามีการรวมกลุ่มกัน ตลาดเริ่มใหญ่ขึ้น คนไทยจะกล้าลงทุนกับหนังที่ตัวเองทำ ซึ่งผมคิดว่าคนในวงการก็พยายามผลักดันอุตสาหกรรมภาพยนตร์กันอยู่ อย่างหนังแอ็กชั่นไทย ทีมงานก็มีภาพในหัวกันอยู่แล้ว แค่เรามีเวลาทำให้มันถึงหรือเปล่า พอโปรดักชั่นถูกจำกัดด้วยตัวเงิน สิ่งที่เราฝันอยากให้มีเลยเกิดยาก แต่บางครั้งก็เกิดได้แค่ในบางเรื่องหรือบางซีน ทีมงานเราเก่ง ทำงานเร็ว แล้วพยายามปั้นออกมาให้เหมือนสิ่งที่ต่างประเทศเขาทำได้ ภายใต้ข้อจำกัดที่มากกว่า เราดันทำได้ เพราะฉะนั้นถ้ามีเวลาให้เขาทำ ถึงแน่นอน อะไรที่มีอยู่แล้วเลือกมาใช้เลย ไม่ต้องกลัวว่าเราจะไปเลียนแบบเขา เราดึงมาปรับให้เข้ากับบริบทของสังคมไทย อย่าไปกลัวว่าไปเลียนแบบ บางทีถ้าเกิดเหมาะกับเรา เขาไม่ว่าหรอก ทีมงานโปรดักชั่นของเราสู้ได้ ค่าแรงถูกกว่า ยังมีโลเคชั่นที่ยังไม่ถูกเปิดเผย รวมถึงสิ่งแวดล้อมอื่นๆ ที่เป็นที่เย้ายวนใจของต่างชาติให้เข้ามา บ้านเราเป็นสวรรค์ของการถ่ายทำภาพยนตร์ด้วยซ้ำ

ปกติคุณดูหนังเฉลี่ยเดือนละกี่เรื่อง

เมื่อก่อนผมดูสัปดาห์ละเรื่อง แต่ช่วงหลังพอมีลูกชีวิตเปลี่ยนไป ตกเย็นกลับบ้าน ใช้เวลาอยู่กับลูก การดูหนังคงกลับมาอีกครั้งหนึ่งตอนลูกโต ตัวผมเองก็จะทำภาพยนตร์ด้วย ผมต้องใช้เวลาเก็บรายละเอียดหนังทุกเรื่อง ทุกวันนี้ดูหมด ทั้งหนัง ซีรีส์ หรือละครโทรทัศน์ เห็นไดอะล็อกอันไหนน่าสนใจ ผมจะจดไว้ ซึ่งเป็นข้อดีอีกอย่างหนึ่ง พอลูกชายเห็นผมจด เขาก็จดตาม เขากลายเป็นคนรักการอ่าน จดบันทึกไปในตัว โดยที่ไม่ต้องสอน แม้แต่การ์ตูนก็เป็นสิ่งที่ผมดู อย่างเช่นเรื่อง กังฟูแพนด้า (2551) เป็นแอ็กชั่นต่อสู้ เขาวางลำดับฉากยังไง แล้วผมดูบ่อย เพราะลูกชายดู

มีกิจกรรมอะไรอีกที่คุณทำร่วมกับลูกชายได้ดี

ออกกำลังกาย ความฝันของผมคืออยากปั้นลูกชายให้เป็นนักเทนนิสระดับโลกเหมือนโรเจอร์ เฟเดอเรอร์ (ยิ้ม) แต่ผมก็ไม่เคยเสียใจเลยถ้าเกิดเขาไม่สามารถไปถึงอันดับ Top 10 ของโลกได้ เพราะผมมีแรงจูงใจที่อยากจะลุกขึ้นมาทำอะไรในวันว่าง ถ้าเขาไม่ชอบก็ไม่เป็นอะไรเลย ทุกวันนี้ทักษะกีฬาเขาไวใช้ได้ การเคลื่อนไหว กะระยะกระเด้งบอล การตี สิ่งที่ผมพยายามสอดแทรกเข้าไป เขาไม่รู้ความหมายหรอกว่านั่นคือเทนนิส ผมให้เขาไปเล่นจานร่อน เพื่อดูวงสวิงแบ็กแฮนด์ ให้เขาปาหิน เพื่อดูวงสวิงสแมช บอกให้เขาเชื่อ ถ้าเกิดปาได้ไกลนะ ไม่มีใครตีเทนนิสแรงกว่าวินได้เลย วินวิ่งจากตรงนั้นกลับมาที่เซ็นเตอร์ วิ่งจับลูกบอลนั้นกลับมาเก็บในตะกร้า แล้ววินจะรับลูกเทนนิสทันทุกลูก ผมจะใส่ไปตลอด ถ้าทำแบบนี้ได้จะเล่นเทนนิสแบบนี้ได้ เหมือนเป็นการฝังหัว แต่ไม่บอกตรงๆ ให้เล่นเทนนิส

ที่มาของการอยากให้ลูกเป็นนักเทนนิสมาได้อย่างไร

อาจจะเรียกได้ว่าบางทีพ่อแม่ที่อยากให้ลูกเป็นแบบนั้นแบบนี้ก็เป็นการตอบโจทย์ตัวเอง ตอนเด็กผมเคยเล่นเทนนิสมาก่อน เคยแข่งขัน ปัจจุบันก็ยังแข่งขันอยู่ และรู้จักกับนักเทนนิสที่เป็นพี่ๆ น้องๆ กัน ทีมชาติก็เจอกันเป็นประจำ

ไม่อยากเห็นลูกชายโตมาเป็นทหารเหมือนพ่อบ้างหรือ

ไม่เลย แล้วแต่เขาเลยครับ วินเองที่ชอบ ผมพาเขาไปโรงเรียนนายร้อย เขาชอบใส่ชุดทหาร ผมใส่ชุดเครื่องแบบ บางทีเขาก็เอาเครื่องหมายของผมไปติดที่ตัว ตอนนี้ร้อยเปอร์เซ็นต์ของเขาเป็นทหาร แต่ผมจะบอกเขาว่าวินอยากเป็นอะไรก็ได้ ไม่ต้องเป็นทหารหรอก ขอให้วินเป็นคนดีนะ ไม่ได้มาปลูกฝังให้เขาเป็นทหาร

มีความเชื่อที่ว่าการเป็นทหารนั้นลำบาก ต้องฝึกหนัก คิดว่าทำไมคนส่วนใหญ่ถึงกลัวการเป็นทหาร 

ต้องบอกก่อนว่าที่คนส่วนใหญ่มองว่าไม่อยากเป็นทหาร เขาหมายถึงพลทหาร ผมคิดว่ามันเป็นความเชื่อเดิม ถามว่าเมื่อก่อนฝึกหนักจริงไหม ฝึกหนัก แต่ตอนนี้มีการใช้วิทยาศาสตร์ทางกีฬาเข้ามา รวมถึงภารกิจของการรบก็เปลี่ยนไป ภัยคุกคามไม่ใช่แค่กำลังเพียงอย่างเดียวแล้ว ดังนั้นกองทัพจึงมีการฝึกที่เปลี่ยนไป การฝึกหนักเหนื่อยยังคงมีเล็กน้อย ส่วนกำลังที่ใช้อาวุธในการต่อสู้ ถ้าพลทหารคนไหนรู้สึกชอบก็ค่อยเข้ามาฝึกทักษะเพิ่มเติม

สิ่งที่ยังคงฝึกหนักอยู่ไม่เปลี่ยนแปลงคือนักเรียนนายร้อย เพราะว่าเขาจบมาต้องเป็นทหารร้อยเปอร์เซ็นต์ การเข้ามาของพวกเขาไม่ได้เกณฑ์เข้ามา คุณสอบเข้ามาเป็นเอง สภาวะความกดดันที่ต้องเจอ คุณยอมรับตั้งแต่สอบเข้ามาแล้ว ไม่ไหวก็ออก แต่ที่บอกว่าฝึกต้องตาย ไม่ใช่นะครับ เขาไม่ฝึกคุณให้ตายหรอก เขามีการฝึกที่คิด พัฒนา และทันสมัยมาเรื่อยๆ

ทุกวันนี้การเป็นทหารที่ทำงานควบคู่กับวงการบันเทิงไปด้วย เปิดโอกาสให้ชีวิตคุณอย่างไรบ้าง

การทำงานในวงการบันเทิงปัจจุบันก็มีส่วนช่วยกองทัพ การที่เราอยู่ในสื่อก็มีคนให้ความสนใจ อยากรู้เรื่องราวของตัวเรา เหมือนอย่างที่เราคุยกัน ผมยังมีโอกาสถ่ายทอดเรื่องของทหารผ่านช่องทางนี้ได้ มีโอกาสที่จะพูดคุยเกี่ยวกับความเป็นสำนักงานกระทรวงปลัดกลาโหมให้คนภายนอกที่ไม่ได้ติดตามสื่อทหาร พวกเขาติดตามสื่อบันเทิง แต่ก็สามารถรู้เรื่องราวของทหารได้ 

เมื่อปีที่มีการปะทะกันระหว่างแนวชายแดนเขาพระวิหาร ระหว่างประเทศกัมพูชากับไทย ชาวบ้านฝั่งไทยไม่ย้ายออกจากพื้นที่ กองทัพภาคที่ 2 ไปบอกอย่างไรชาวบ้านก็ไม่ย้าย เพราะห่วงบ้าน กองทัพจึงให้ผมกับพี่หม่ำ (หม่ำ จ๊กมก) พี่เท่ง (เท่ง เถิดเทิง) นั่งรถเพื่อไปบอกชาวบ้านว่า ตอนนี้เราได้ตั้งศูนย์พักพิงไว้ ขอให้ประชาชนทุกคนย้ายออกจากบริเวณนี้ไปก่อนจะปลอดภัยกว่า หลังจากนั้นตอนกลางวันสามารถเข้ามาดูบ้านตัวเองได้ จะมีการจัดงานแสดงตลกและดนตรีให้ทุกคนดู พวกเขาออกมากันหมด ไปดูผู้พันเบิร์ดและโชว์ตลกกัน ซึ่งก่อนหน้านี้มีผู้พันไปบอกมาตั้งหลายทีไม่มีใครออกมาเลย นี่เป็นอิทธิพลของสื่อบันเทิงอย่างหนึ่ง เขาเชื่อเรามากกว่าทหารปกติ

นอกจากจะเป็นนักแสดงแล้ว อีกพาร์ตหนึ่งของวงการบันเทิงจะเห็นว่าคุณยังทำงานเบื้องหลังในฐานะผู้จัดอีกด้วย

ผมอยากกำกับหนังสักเรื่อง อยากเปิดหัวเรื่องแรกในชีวิตตัวเองที่เป็นหนังของกองทัพ ถ้าคนได้ดูหนังของทหารที่ผมได้ทำ เขาจะรู้ว่ามันไม่เคยมีใครทำมาก่อนในประเทศไทย ผู้กำกับคนอื่นที่ไม่ใช่ทหาร เขาไม่รู้ยุทธวิธีการรบ แต่ผมรู้ว่ากองทัพฝึกพวกไหน เราจะสามารถประหยัดงบประมาณในการถ่ายทำได้ยังไง ช่วงไหนที่พวกเขาฝึกใช้รถถัง ยิงปืนใหญ่ ปืนใหญ่ที่เขายิงถล่มเป็นพันนัดซ้อมเมื่อไหร่ เรานำกล้องไปตั้ง แล้วนำภาพมารวม มาถ่ายได้ ผมรู้ว่าซิมูเลเตอร์ปืนใหญ่หรือซิมูเลเตอร์รถถังอยู่ที่ไหน แล้วนำมาประกอบกันได้โดยที่ไม่ต้องใช้โปรดักชั่นใหม่ เพราะฉะนั้นผมว่าผมได้เปรียบ ที่ผ่านมาน่าจะยังไม่มีคนที่เป็นทหารและเข้าใจในด้านโปรดักชั่นด้วย